Testament opstellen: 10 tips

Waarom een testament opstellen?

Een testament opstellen is belangrijk als je wilt dat je nalatenschap na je overlijden volgens jouw wensen wordt afgewikkeld.

Als je geen testament hebt, geldt de wettelijke erfopvolging en misschien vind je dat prima – dan is een testament in principe onnodig. Maar heb je andere of extra wensen, realiseer je dan dat je die alleen in een testament kunt regelen.

In deze blog geven we je wat aandachtspunten mee voor als je een testament wilt laten opmaken.

Testament opstellen: waar moet je op letten?

TIP 1: Benoem een geschikte executeur

In een testament kun je iemand benoemen die jouw nalatenschap gaat afwikkelen, dat heet dan de executeur. Je kunt ook bepalen welke bevoegdheden deze executeur heeft. Als dat goed is vastgelegd, geeft dat meteen veel duidelijkheid en minder kans op (veel voorkomende) onenigheid tussen de erfgenamen. Realiseer je wel dat het werk van een executeur niet eenvoudig is en vaak veel tijd kost. Bespreek het dus vooraf met degene die je op het oog hebt. Je kunt ook vastleggen dat de executeur een bepaalde beloning krijgt. Benoem je een professionele executeur dan zal deze het geldende kantoor-uurtarief in rekening brengen.

Neem dit niet te licht op – benoem het liefst een deskundige executeur, die voldoende kennis en tijd heeft om de afwikkeling soepel en met kennis van zaken te regelen. Daarmee bescherm je ook je dierbaren.

TIP 2: Wie wordt je erfgenaam en wie krijgt een legaat?

Je bent in principe vrij wie je als erfgenaam kiest: je partner, kinderen, andere familieleden, vrienden of goede doelen – je kunt hen allemaal benoemen tot je erfgenamen. Iedereen krijgt dan een bepaald deel van jouw nalatenschap.

Heb je kinderen, dan zou je ervoor kunnen kiezen om hen niets na te laten, maar realiseer je dan wel dat zij altijd recht houden op een deel van je nalatenschap. Zie ook Tip 6.

Het benoemen van veel verschillende erfgenamen kan maken dat het afwikkelen van de nalatenschap erg gecompliceerd wordt. Dit omdat erfgenamen zich meestal ook met de afwikkeling van de nalatenschap mogen bemoeien. Wil je toch graag aan veel mensen en/of goede doelen nalaten? Benoem dan slechts een of twee van hen tot erfgenaam en geef de rest een legaat. Dat zorgt ervoor dat de afwikkeling van je nalatenschap minder complex wordt.

TIP 3: Samengesteld gezin?

Wie kinderen heeft, wil meestal dat de nalatenschap uiteindelijk bij hen terecht komt. Maar hoe gaat het bij samengestelde gezinnen? Als je kinderen hebt van verschillende partners, of als jouw partner kinderen heeft uit een eerdere relatie, kan een nalatenschap tot allerlei ongewenste situaties leiden. Informeer je goed over de mogelijkheden, bespreek met je partner (en misschien ook met de kinderen) hoe jij het ziet en laat een testament opstellen dat goed toegesneden is op jouw/jullie situatie en ieders positie.

TIP 4: Kleinkinderen in je testament

Wie kleinkinderen heeft en voldoende vermogen, kan in een testament ook aan de kleinkinderen een bedrag nalaten. Naast dat je het wellicht een leuk idee vindt dat je kleinkinderen rechtstreeks iets van je krijgen, bespaar je hiermee erfbelasting. Als dat legaat namelijk niet groter is dan de fiscale vrijstelling, hoeven zij daar geen erfbelasting over te betalen. Wel wordt het erfdeel dat de kinderen krijgen zo wat kleiner.

TIP 5: Testamentair bewind

Als je in je testament iets nalaat aan jonge, minderjarige kinderen, doe je er goed aan om ook een testamentair bewind in het testament op te nemen. Je geeft dan aan bijv. de ouder van het kind, de bevoegdheid om het geërfde vermogen te beheren tot het kind een bepaalde leeftijd bereikt, bijv. 23 jaar. Zo voorkom je dat het kind op te jonge leeftijd de beschikking krijgt over veel geld. Zo vergroot je de kans dat jouw erfenis verstandig besteed wordt en niet ondoordacht wordt verspild.

TIP 6: Kind onterven?

Sommige mensen willen hun kind onterven en anderen benoemen als erfgenaam. Het onterfde kind kan dan wel aanspraak maken op zijn zogenaamde legitieme portie; dat is de helft van het deel waar het kind zonder testament recht op zou hebben (zie ook: Legitieme portie berekenen, hoe doe je dat?). Onterven is een zeer ingrijpende beslissing. Realiseer je ook, dat je degenen die wél erfgenaam zijn, door onterving met een mogelijk probleem opzadelt. Bedenk voor je een definitieve keuze maakt of er ook alternatieven zijn. Zie bijv: “Een kind onterven, mag dit?”

TIP 7: Huisdieren

Als je een huisdier hebt, kun je in je testament opnemen hoe de zorg voor het dier na jouw overlijden geregeld moet worden. Misschien heb je familie of vrienden die de zorg op zich willen nemen. Je kunt hen dan ook een geldbedrag nalaten voor de kosten van die zorg. Je kunt ook een dierenopvangcentrum tot erfgenaam benoemen onder de last voor het dier te zorgen. Zoek wel goed uit of dat ook centrum daar ook toe bereid is.

TIP 8: Denk aan de te betalen erfbelasting

Erfgenamen en ook iedereen die een legaat krijgt, moet daar erfbelasting over betalen. Afhankelijk van de situatie geldt een bepaalde vrijstelling en alles daarboven is belast met een percentage erfbelasting. Zie daarvoor onze blog: Successierechten berekenen.

Wie in zijn testament, naast legaten en erfdelen, ook nog specifieke goederen aan andere mensen wil nalaten, moet zich realiseren dat over de waarde van deze goederen ook erfbelasting betaald moet worden. Het nichtje dat gouden sieraden ter waarde van € 5.000 van jou krijgt, moet daarover zo’n € 1.000 erfbelasting betalen. En de erfbelasting voor de goede vriend die je een schilderij ter waarde van € 11.000 nalaat, is ongeveer € 3.000.

Dus: als je in je testament goederen aan mensen (geen erfgenamen) nalaat, doe je er goed aan om ook een voorziening te treffen voor de erfbelasting. Dat kan door naast de goederen ook voldoende geld aan hen na te laten. Een andere optie is om te bepalen dat deze goederen ‘vrij van recht’ verkregen worden. Dat betekent dat de erfgenamen die de rest van je bezit erven, ook de erfbelasting voor de nicht of vriend moeten betalen.

TIP 9: Nalaten aan een goed doel

Veel mensen dragen goede doelen een warm hart toe en laten hen iets na. Goede doelen hoeven doorgaans geen erfbelasting te betalen. Als je goede doelen als erfgenaam wil benoemen, realiseer je dan wel dat deze doelen na jouw overlijden nog moeten bestaan en vindbaar moeten zijn. Er zijn enorm veel goede doelen en de ervaring leert dat het soms lang duurt om minder bekende goede doelen op te sporen. Daarmee stagneert de afwikkeling van je nalatenschap en lopen de kosten op. Benoem in je testament dus ook de adresgegevens, en een eventuele opvolger voor als het goede doel niet meer zou bestaan. En benoem zo’n goed doel niet tot erfgenaam, maar geef het een legaat.

TIP 10: Praktische uitvoerbaarheid

In veel testamenten staan bepalingen die goed bedoeld zijn maar in de praktijk tot problemen leiden of zelfs onuitvoerbaar zijn. Een voorbeeld: je benoemt je zus tot erfgenaam en bepaalt dat zij haar zoon, jouw neef, een maandelijkse toelage moet uitbetalen zolang hij studeert. Maar nu blijkt deze neef helemaal niet te willen studeren. Of hij is wel als student ingeschreven maar maakt er een potje van en voert weinig uit. En zo kun je nog wel allerlei situaties bedenken. Wat moet je zus nu doen? Grote kans dat je hiermee tweedracht zaait tussen je zus en haar zoon – wat vast je bedoeling niet was. Dus: realiseer je dat je testament ook praktisch uitvoerbaar moet zijn.

Als je twijfelt over wat je in je testament wilt zetten, laat je dan adviseren door De NalatenschapsMakelaar.

Wij hebben veel ervaring met het opstellen maar ook met de uitvoering van testamenten. We denken graag met je mee!